Geur bestaat uit kleine moleculen die met de lucht die we inademen wordt meegenomen naar de neusholten. Deze moleculen gaan verder naar ons reukslijmvlies die meer dan 10 miljoen reukzintuigcellen bevat. Even ter vergelijking, een herdershond heeft er ongeveer 220 miljoen. Reukcellen worden ongeveer iedere 4 weken vervangen. Deze cellen zijn speciale zenuwcellen met trilhaartjes. De geurmoleculen veroorzaken op de trilhaartjes chemische reacties die als elektrische prikkels door de hersencellen verder worden vervoerd naar ons lymbisch systeem.

Wat is het lymbisch systeem?

Het lymbisch systeem wordt ook wel onze emotionele brein genoemd Het is evolutionair gezien het oudste deel van de menselijke hersenen en bestaat onder andere uit de hippocampus, hypthalamus en amygdala. Het is niet een afzonderlijk deel van de hersenen maar bestaat uit een aantal onderling verbonden gebieden ervan ligt om de hersenbalk heen net onder de cerebrale cortex. Het lymbisch systeem is betrokken bij onbewust, instinctief gedrag, bij emoties, bij stemmingen en bij de lichamelijk reactie daarop. Maar ook bij de regulering van de emotionele reactie. Daarnaast is het betrokken bij leren, geheugenverwerking en bij het reuksysteem. Het limbisch systeem combineert “primitievere” hersenfuncties zoals instinctief gedrag met “complexere” hersenfuncties zoals het bijsturen van emotionele reacties. 

De Hippocampus

De naam Hippocampus komt van het vissengeslacht hippocampus, ofwel de zeepaardjes vanwege de gekromde vorm van onze hersendelen. Het is gelegen in de zogenaamde slaapkwab, precies onder de slaap en speelt een belangrijke rol bij het opslaan van nieuwe herinneringen. Het helpt je onthouden waar je je sleutels hebt neergelegd, maar ook bij het leren van deze opleiding. Tevens speelt de hippocampus een rol bij navigeren en oriënteren. Bij de ziekte van Alzheimer en andere vormen van dementie is de hippocampus één van de eerste structuren in de hersenen die wordt getroffen.

De Hypothalamus

De hypothalamus is ook een onderdeel van de hersenen en cruciaal voor de overleving van de mens omdat hier ook de voortplanting uit geregeld wordt. Dat kleine stukje hersenweefsel reguleert ook de bloeddruk, hartslag, honger, dorst, slaap-waakritme, seksuele opwinding en onze lichaamstemperatuur. Als je een etherische olie ruikt die een kalmerend effect op het lichaam heeft en de hypothalamus de input krijgt om te ontspannen, dan creëert het neurochemicaliën die door het lichaam worden gestuurd om te ontspannen en te kalmeren.

De Amygdala

Een mogelijk mechanisme dat de stemmingswisselende effecten van het inademen van essentiële oliën zou kunnen verklaren, is de verbinding tussen het limbische systeem en de amygdala.

De amygdala is een amandelvormige structuur die betrokken is bij het aansturen en verwerken van verschillende emoties, en maakt deel uit van het limbisch systeem. De amygdala legt verbanden tussen informatie die van verschillende zintuigen afkomstig is en koppelt deze aan emoties. Angst is één van de belangrijkste emoties die de amydala reguleert. Daarbij reageert de amygdala bijvoorbeeld ook op de gezichtsuitdrukking van soortgenoten. De zogenoemde flight or fight reactie komt ook voort uit de amygdala.

Reukstoornissen

Reukstoornissen komen tamelijk vaak voor, geschat wordt dat in Nederland 200.000-250.000 mensen problemen hebben met de reukzin. 

  • Dysosmie is de medische verzamelnaam voor afwijkingen of defecten aan de reukzin. 
  • Anosmie: onvermogen om reukprikkels waar te nemen
  • Hyposmie: verminderd vermogen reukprikkels waar te nemen
  • Hyperosmie: toegenomen vermogen om reukprikkels waar te nemen
  • Reuk-agnosie: onmogelijkheid om reukprikkel te identificeren

Bij overprikkeling door hersenletsel kan iemand teveel ruiken en teveel proeven. Geuren kunnen onverdraaglijk worden. Voorbeelden zijn het te sterk waarnemen van parfum, etensluchten, lichaamsgeur, straatlucht enz. Dat zul je regelmatig meemaken in je carrière als Aroma Expert. Mensen die meteen afkerend reageren op jouw etherische oliën. Ook mensen die hooggevoelig zijn, worden snel overprikkeld door geuren. Laat deze mensen zelf kiezen wat ze kunnen verdragen, vaak zijn dat lichte citrusgeuren. Voor ontspanning en slaapproblemen kan sinaasappel of mandarijn net zo goed werken lavendel. En voor huidklachten kun je kiezen voor plantaardige oliën zoals calendula, amandelolie, avocado-olie of witte/groene klei zonder toevoeging van etherische olie.  

Wetenschappelijke onderzoeken

Rozemarijn beinvloedt geheugen

Zoals Shakespeare in de jaren 1600 schreef: “Er is rozemarijn, dat is ter herinnering.” Uit onderzoek aan de Northumbria University in het Verenigd Koninkrijk bleek dat het inademen van de essentiële olie rozemarijn zowel de snelheid als de nauwkeurigheid van veeleisende mentale taken verbeterden en de geheugentests met meer dan tien procent verhoogde. Tevens was na inhalatie de 1,8-cineol uit rozemarijn meetbaar in het bloed. 

Link: Kan aromatherapie het geheugen beinvloeden? http://www.bbc.co.uk/programmes/articles/46gYK1cHQt2zZ0dKhq87k8h/could-aromatherapy-actually-affect-my-memory

Wierook vermindert angstgevoelens

Je hoeft niet te ontstressen om een deadline te halen. Een studie gepubliceerd in het Journal of the Federation of American Societies for Experimental Biology onderzocht dat frankincense (wierook) anti-depressieve paden in de hersenen kon activeren en verminderde angstgevoelens.

Geurentherapie bij nachtmerries

De geuren die je ruikt tijdens je slaap beïnvloeden de inhoud van je dromen, zo hebben Duitse wetenschappers aangetoond. De onderzoekers van de Universiteit van Mannheim stelden vijftien slapende proefpersonen bloot aan twee kunstmatige aroma’s. Eerst werden ze geconfronteerd met de geur van rozen. Bij een andere slaapsessie drong een sterke geur van rotte eieren hun neus binnen. De geuren werden pas toegediend tijdens het begin van de REM-slaap, een korte fase van de slaap waarin de meeste dromen voorkomen. Na één minuut maakten de onderzoekers hun proefpersonen wakker om ze te ondervragen over hun belevenissen in dromenland. Na het dutje met rozengeur rapporteerden alle deelnemers prettige dromen. De rotte eieren-lucht had zoals verwacht vooral een negatief effect. Het merendeel van de proefpersonen gaf aan dat de geur bij hen tot vervelende dromen en zelfs nachtmerries had geleid.

In mijn aromatherapiepraktijk gebruik ik al jaren geurtherapie bij kinderen met nachtmerries. Bijna alle kinderen met nachtmerries en angsten (zelfs een jongetje met heftige vorm van ADHD), sliepen na 3 weken de gehele nacht door en hadden geen nachtmerries meer. Ik gebruik een aromablend van 2/3 mandarijn en 1/3 ylang ylang in een kussenspray en massageolie. Ylang Ylang staat bekend om de angstverlichtende en kalmerende werking!